Problem stosowania wskaźnika WIBOR w umowach o kredyt hipoteczny znalazł się w centrum uwagi Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Rzecznik generalny Laila Medina wskazała, że banki, zawierając z konsumentami umowy oparte o zmienną stopę procentową, zobowiązane są do pełnego ujawnienia zasad funkcjonowania wskaźnika. Dotyczy to jego nazwy, administratora oraz konsekwencji zastosowania w treści umowy. Niedopełnienie obowiązków informacyjnych może skutkować uznaniem klauzul za abuzywne.
Trybunał został poproszony o rozstrzygnięcie, czy dyrektywa 93/13 EWG pozwala na kontrolę postanowień umownych dotyczących zmiennego oprocentowania opartego na WIBOR. Jeżeli warunki umowy o kredyt hipoteczny nie zostały sformułowane prostym i zrozumiałym językiem, wówczas sąd krajowy powinien zbadać, czy naruszają one równowagę stron. Kluczowe jest bowiem, aby konsument był świadomy ryzyka wahań stóp procentowych.
Rzecznik generalny TSUE podkreśliła, że sama legalność wskaźnika WIBOR nie jest kwestionowana. Ocena sądów krajowych ma dotyczyć wyłącznie obowiązków informacyjnych, jakie bank winien zrealizować wobec klienta zawierającego umowę o kredyt. Wymóg przejrzystości oznacza obowiązek wskazania metody wyznaczania wskaźnika i czynników wpływających na jego wysokość. Brak takich informacji może stanowić nieuczciwy warunek umowny.
Dalszym pytaniem prejudycjalnym było ustalenie, czy umowa o kredyt hipoteczny może dalej obowiązywać w przypadku usunięcia klauzuli odwołującej się do wskaźnika WIBOR. Rozważano, czy oprocentowanie mogłoby być ustalane jedynie na podstawie marży banku. Taka interpretacja, choć korzystna dla konsumenta, wymagałaby zachowania równowagi kontraktowej i oceny przez sąd krajowy zgodnie z przepisami unijnymi oraz krajowymi.
Okoliczność, że wskaźnik WIBOR znajduje się w wykazie kluczowych wskaźników referencyjnych, o którym mowa w art. 20 ust. 1 rozporządzenia 2016/1011(rozporządzenie BMR), sama w sobie nie uzasadnia wyłączenia z zakresu stosowania dyrektywy 93/13 warunku umownego, który odnosi się do wskaźnika WIBOR.
Opinia rzecznika TSUE ma doniosłe znaczenie praktyczne dla rynku finansowego. Banki, oferując umowy oparte o WIBOR, muszą wdrożyć procedury informacyjne zapewniające pełną transparentność. Dla kredytobiorców oznacza to możliwość skuteczniejszej obrony w sporach sądowych dotyczących kredytów złotowych. Rozstrzygnięcie Trybunału, spodziewane w najbliższych miesiącach, może otworzyć nową falę procesów, podobnych do spraw frankowych, gdzie główną osią sporu była przejrzystość i uczciwość warunków umownych.
